Szanowni Państwo, Koleżanki i Koledzy,

popieramy stanowisko z dnia 12.01.2026 roku Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego dotyczące nietycznych praktyk osób zarządzających komercyjnymi placówkami udzielającymi pomocy w zakresie zdrowia psychicznego, dotyczących zakazu kierowania pacjentów do specjalistów lub placówek spoza danej placówki.
Link do treści Stanowiska ZG PTP

Przedstawiamy dodatkowo stanowisko Zarządu SNP PTP, ponieważ docierają do nas informacje o kolejnych nieetycznych praktykach, w stosunku do psychoterapeutów podejmujących pracę w ośrodkach, szczególnie dotyczące wymogu podpisywania klauzuli lojalnościowej, stojącej w sprzeczności z zasadami etycznymi Kodeksu Etycznego Psychoterapeutów PTP. Psychoterapeuci rozpoczynający prace w zawodzie mogą nie dostrzegać negatywnych konsekwencji dla pacjenta i psychoterapeuty, zawartych w takich umowach, nie uwzględniających zasad etycznych obowiązującymi psychoterapeutów, a nastawionych na korzyści ośrodka:

• zobowiązanie psychoterapeuty do prowadzenia psychoterapii przez określoną liczbę spotkań, niezależnie od wskazań merytorycznych,

• zakaz kontynuacji psychoterapii pacjenta, po zakończeniu pracy w ośrodku, terapeuta rozwiązując umowę o współpracy, ma obowiązek przekazania pacjentów wskazanym terapeutom, nie kierując się dobrem pacjenta lub jego wolnym wyborem,

• psychoterapeuta podlega zakazowi konkurencji także po rozwiązaniu współpracy, co może skutkować niemożnością dalszej pracy w zawodzie,

• za niedopełnienie warunków umowy psychoterapeuta zobowiązany jest do zapłacenia kary umownej, często w formie realizacji weksla wystawionego in blanco, zależnej od późniejszej interpretacji właściciela ośrodka.

               Oczywiście zwracamy się także do psychoterapeutów rozpoczynających pracę w różnych ośrodkach psychoterapeutycznych, w których zdobywają doświadczenie kliniczne, psychoterapeutyczne, uczą się od starszych kolegów psychoterapeutów, superwizorów, psychiatrów, na etyczne zachowanie i dbanie również o dobro pacjentów, współpracowników ośrodków, czyli niewykorzystywanie ośrodków do tworzenia bazy swojej praktyki prywatnej, na co zwracają uwagę kierownicy i zespoły ośrodków.

Wszystkich nas psychoterapeutów obowiązuje konieczność przestrzegania Kodeksu Etycznego Psychoterapeutów Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, w tej sytuacji odnosimy się do jego następujących punktów:

2.5. Psychoterapeuta ma obowiązek wyjaśniania pacjentowi kwestii dotyczących ich wspólnej pracy w ramach zawieranych z nim ustaleń, określających cele i metody pracy oraz zasady jej finansowania.

2.6. Psychoterapia winna być prowadzona jedynie tak długo, jak tego wymaga osiągnięcie uzgadnianych przez pacjenta i psychoterapeutę celów terapeutycznych.

5. W przypadku konfliktu interesów własnych lub instytucji zatrudniającej psychoterapeutę z dobrem pacjenta, obowiązuje zasada „dobro pacjenta jest najwyższym prawem”.

Dodatkowo obowiązuje nas psychoterapeutów Deklaracja Zasad Etycznych EAP, zawierająca między innymi poniższe zasady: 

Zasada 1.a.: Jako praktycy, psychoterapeuci zdają sobie sprawę z ciążącej na nich odpowiedzialności względem społeczeństwa, ponieważ ich opinie i działania zawodowe mogą zmienić życie innych ludzi. Są oni ostrożni w sytuacjach nacisku, związanych z kontaktami osobistymi, towarzyskimi, organizacyjnymi, środowiskowymi lub presją polityczną i finansową, które mogą prowadzić do nadużycia ich wpływu.

Zasada 1.b. Psychoterapeuci z góry wyjaśniają klientom wszystkie kwestie dotyczące ich wspólnej pracy. Unikają takiego rodzaju relacji, które mogłyby ograniczyć ich obiektywność i sprowokować konflikt interesów.

W sytuacji dylematu, wynikającego z nieznajomości ze strony pracodawcy zasad etycznych psychoterapii, zachęcamy do powoływania się na Kodeks Etyczny Psychoterapeutów Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Kodeks EAP.

W imieniu Zarządu SNP PTP,
Jarosław Gliszczyński
Przewodniczący Sekcji Naukowej Psychoterapii
Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego